پطرس دى سركيس گيلانتز ( مترجم : محمد مهريار )
24
سقوط اصفهان ( فارسى )
از [ همين ] ژزف به تركى و فرانسه در بايگانى وزرات خارجه فرانسه بدست من افتاد . « 1 » با اينهمه در تمام اين منابع ابدا از نام خانوادگى ژزف و اينكه وى ارمنى بوده است ذكرى نرفته است . حقيقت آنكه همه جا وى را گرجى خواندهاند ، و دليل آن شايد اين باشد كه وى در تفليس متولد شده بوده است . تنها هنگامى كه ترجمهء روسى گزارشهاى گيلاننتز از پروفسور پاتكانوف را خواندم ، نام خانوادگى ژزف و مليت حقيقى او بر من آشكار گشت . در كتاب خود راجع به : « سقوط سلسلهء صفويه » اطلاعات مختصر و ناچيزى كه ما را دربارهء شغل و مقام مهم ژزف اپى ساليميان در دست است ، جمع آوردهام « 2 » و بنابراين ديگر لازم نيست در اينجا بتفصيل بپردازم ، ولى بايد اين نكته را متذكر گردم ، كه شرح وقايع حزن انگيزى كه وى بر حسب اطلاعات دست اول خويش دربارهء سقوط اصفهان و رفتن شاه سلطان حسين ، پس از سقوط اصفهان به قصر فرحآباد ، و تسليم داشتن تاج و تخت كشور به محمود
--> ( 1 ) - از مجموعهء امور خارجه ، قسمت ايران جلد 6 . پرفسور T . H . Weir يادداشت ديگرى از ژزف اپى ساليميان را از زبان تركى به انگليسى نقل نموده است ، و در مقاله خود در كتاب : AVolumeofOrienta lStudiesPresente dto . E . G . Browne Cambridge , 2291 , pp , 904 - 004 . آورده است . نسخه خطى اين يادداشت در ملكيت دانشگاه گلاسكو است ، و تفصيلاتى كه در آن آمده است تا اندازهاى كاملتر و مشروحتر و شبيه يادداشت ژزف اپى ساليميان تحت عنوان « خاطرات جنگ داخلى ايران » مىباشد . MemoiresSurLaGue rreCiviledePerse كه در بايگانى وزارت خارجهء فرانسه محفوظ است . ( 2 ) - رجوع كنيد به : AffairesEtranger es , Perse , Vol . VI , fols . a - 803 - b - 262